|
«این یک جنگ
منطقه ای است»
احمد رشید* نویسنده کتاب «طالبان» در مورد
بحران دوگانه در پاکستان و افغانستان
مجله آلمانی
DER SPIEGEL- Nr.
28/2008
مصاحبه از
Susanne Koelbl
برگرداننده فیاض نجیمی بهرمان
شپیگل: آقای
رشید، در حال حاضر در افغانستان تعداد بیشتر عساکر خارجی نسبت
به عراق کشته می شوند. آیا طالبان پیروز می شوند؟
احمد رشید: طالبان افغانستان و پاکستان حملات
گسترده ای را آغاز کرده اند. تا پیش ازین چنین معمول بود که
یکی از دو متحد همیشه خاموشی اختیار میکرد. اما درین تابستان
همزمان هردو حملات شان را آغازیدند. این یک تصمیم ستراتیژیک
طالبان بوده است. آنها میدانند که پریزدنت امریکا در پایان
ماموریت اجرائیه وی قرار دارد و کار زیادی از پیش برده
نمیتواند. وهم آگاه اند که یک حکومت جدید در آمریکا صرف در
آغاز سال نو قابل اختیارات عام و تام میگردد. بنابرین فرصت را
مغتنم شمرده و از آن سؤ استفاده میکنند ، زیرا حکومت
پاکستان ضعیف و بدون وحدت است و حکومت افغانستان هم ضعف دارد
و هم فاقد قدرت.
شپیگل: اهداف ستراتیژیک طالبان در افغانستان
چی می باشد؟
احمد رشید: آنها میخواهند مصیبت خلق کنند ـ تا
در پی آن اگر ممکن باشد یک شهر را تسخیر نموده و حکومت
مماثل را اعلان بدارند و یا هم حداقل یکی یا دو کشور
متزلزل عضو ناتو را به این وادارند تا قطعات شان را از
افغانستان خارج نمایند. همزمان طالبان پاکستانی میخواهند تا
خاکهای هرچی بیشتردر مناطق مرزی شمالغربی را تحت سلطهء خویش
درآورند. و بدینگونه میخواهند تا نفوذ شانرا در بین مردم
پاکستان گسترش بخشند. درست در همین مناطق رهبران طالبان و
القاعده از حمایت قوی آنها برخوردار اند.
شپیگل: اصلا
چگونه طالبان توانسته اند در مناطق شمالغربی پاکستان
ازین همه نفوذ برخوردار شوند؟
احمد رشید: مردمان قبایلی وابسته به پاکستان،
یعنی پشتونها، که در سال 2001 به القاعده یاری رساندند تا از
افغانستان فرار نمایند، از حضور طالبان و القاعده در مناطق شان
سودهای بادآوری دریافت نمودند. آنها مهمانداران و محافظان
القاعده بوده اند و از مهمانان شان پول زیاد دریافت می نمایند.
آنها خود تشجیع شدند تا ساخلو های خویش را پرورش دهند. تقصیر
چنین انکشاف ارتباط به نبود دلچسپی ایالات متحده امریکا
نسبت به طالبان بعد از سال 2001 دارد.[آنزمان امریکایی
ها] پیوسته تکرار مینمودند که القاعده یگانه دشمن آنهاست. درین
میان پاکستان برگشت طالبان به خاکش را پذیرفت و به آنها پناه
داد.
شپیگل: وضعیت چی گونه است ـ آیا پاکستان در
حال سرنگون شدن است؟
احمد رشید: در انتخابات ماه فبروری [در
پاکستان]، احزاب سیکولار ـ هم در حکومت مرکزی و هم در ایالات
از جمله مرزی ـ به قدرت رسیدند. بنیادگرا ها و حزب
پریزدنت پرویز مشرف مغلوب شدند. این یک نشانه و گواهی
خوب بود که واضح ساخت مردم پاکستان علیه بنیادگرایی
و ادامه حکومت نظامی می باشند. البته مشکلات خیلی بزرگ اند:
نخستین پاشیدگی که مشرف در سال 2007 به جا گذاشت عبارت
از اعلان حالت فوق العاده نظامی بود. به اساس حالت فوق
العاده، قانون اساسی به حالت تعلیق درآمد و قاضیان از کار شان
برکنار شدند. بدینگونه [ مشرف] برای حکومت جدید یک دشواری بزرگ
منبعث از قانون اساسی را وضع کرد؛ دوم اینکه حکومت ملکی هنوز
هم هیچگونه کنترول بر سیاست خارجی با هند و افغانستان
ندارد و این حوزه کماکان در دست نظامیان قرار دارد ؛ و
سوم اینکه بحران عظیم اقتصادییکه درنتیجه افزایش بهای
نفت و مواد غذایی پدید آمده میتواند آتش افروز ناآرامی ها
باشد.
جنگ قدرت در درون ائتلاف حاکم سبب این همه
مشکلات می باشد. نه حکومت و نه نظامیان میتوانند بر مبارز
با افراطیان متمرکز شوند.
شپیگل: اردو از سالها بدینسو با جنگجویان
مذهبی در مناطق قبایلی در مبارزه است ـ ولی شکست خورد است.
حکومت خواست تا با آنها معامله نماید ـ ولی شکست خورد. دیگر چی
میتوان کرد؟
احمد رشید: از نظر ستراتیژیکی خیلی مهم است که
اردوی پاکستان از حمایت طالبان افغانستان دست بردارد. آنها
باید پناه دادن طالبان افغانستان در پاکستان را قطع نمایند.
اگر این چیز اتفاق نیفتد، جنگ در هردو کشور تداوم خواهد یافت.
شپیگل: به باور شما حکومات غربی
چی اشتباهاتی را در قبال افغانستان و پاکستان انجام داده اند؟
احمد رشید:
عامل اصلی عبارت از عقب کشی امریکایی ها در آغاز سال 2002 از
افغانستان و تمرکز آنها برای آمادگی جنگ با عراق بود. تا سال
2004 هیچگونه برنامه بزرگ بازسازی در افغانستان به پیش برده
نشد. بدینگونه وقت تلف گردید، دل مردم افغانستان بدست گرفته
نشد و تأثیر طالبان ازبین نرفت.
شپیگل: آیا امکان نجات افغانستان هنوز هم
وجود دارد؟
احمد رشید: بلی، هنوز هم، ولی این مناقشه
دیگر منحصر به فرد نیست، بلکه جنگ منطقه ای آغاز گزدیده است،
که به سوی پاکستان، آسیای میانه و ایران گسترش مییابد. حالا
نیاز به یک طرح دیپلوماتیک غربی برای کلیت منطقه است.
مشکل نسبت به سال 2001 خیلی بزرگ شده است.
شپیگل: پاکستان یک کشور اتمی می باشد ـ
آیا این ترس وجود ندارد که طالبان یا القاعده روزی به
زرادخانه های هسته ای دسترسی پیدا کنند؟
احمد رشید: نخیر، من به چنین چیزی باور ندارم.
سلاح هسته ای پاکستان توسط اردو کنترول می شود. اردوی یک قدرت
نهایت با دسپلین و با هیرارشی خوب می باشد. این کاملا غیر ممکن
است که در زنجیره ای فرماندهی آن رخنه وارد شود.
* احمد رشید (59 ساله) به حیث یکی از
بهترین طالب و القاعده شناسان شهرت دارد. در کتاب جدیدش (Descent into Chaos)
توضیح میدهد که چگونه بخشی از اردوی پاکستان و استخبارات هنوز
هم با طالبان در افغانستان همکاری می نمایند.
|
