دردمندانه و سوگوارانه دامنه تحریف و جعل تاریخ در
کشور ما به پیمانه یی گسترده بوده است که کار را
به «مسخ تاریخ» کشانده است. به گونه یی که در هیچ
کشور جهان تا این اندازه تاریخ دستکاری و
سیاهنمایی نشده است. از همین رو، به دلیل بیدادی
که بر تاریخ ما رفته است، تا کنون بسیاری از هم
میهنان گرامی که با زبان های خارجی آشنایی بایسته
ندارند و یا به آثار، اسناد و مدارک دست اول
دسترسی ندارند، به دشوار بتوانند با سرگذشت راستین
کشور به گونه شاید و باید آشنا شوند.
این کمترین در دو دهه گذشته با ترجمه بیست و اندی
عنوان کتاب که بیشتر در زمینه تاریخ میهن بوده
است، کوشیده ام، شماری از آثاری را که تا جایی در
روشن نمودن گوشه های تاریک تاریخ خونبار کشور کمک
نمایند، به زبان پارسی دری به دسترس شیفتگان تاریخ
بگذارم.
اینک افتخار دارم با پیگیری این سنت، کتاب داکتر
مراد بابا خواجه یف - مبارزات مردم افغانستان
در راه استقلال را چونان برگ سبزی پیشکش حضور
تان نمایم. در این کتاب، داکتر بابا خواجه یف- یکی
از کارشناسان نامدار تاریخ در شوروی پیشین، به
بررسی نخستین مرحله بازی بزرگ و ارزیابی
نخستین جنگ انگلیس در برابر افغانستان پرداخته
است. کتاب با آن که در سال های اوج جنگ سرد و زیر
داربست اندیشه های ایدئولوژیک مارکسیستی در شوروی
پیشین نگاشته شده است، به رغم یک رشته نارسایی ها
و روشن است یکجانبه گرایی ها، تا همین اکنون یکی
از بهترین آثار در زمینه است.
تا جایی که در آثار پارسی دری چاپ شده در
افغانستان و ایران و نیز آثار چاپ شده در شوروی
پیشین و روسیه کنونی به زبان روسی دیده می شود، تا
کنون کتاب مستقلی در باره جنگ اول افغان و
انگلیس (سال های 1838-1842) به چشم نمی
خورد است. البته می توان از لابه لای کتاب های
تاریخ عمومی، اطلاعاتی را در باره این جنگ به دست
آورد. مگر دردمندانه در بسیاری از موارد، دریافت
تصویر روشن و همه جانبه از این جنگ از طریق چنین
کتاب هایی بسیار دشوار است. آن هم در حالی که
بسیاری از آثار گمراه کننده، خواننده را به بیراهه
می کشند. از این رو، اثر دست داشته در نوع خود اثر
منحصر به فردی به شمار می رود. همین هم بود که
ترجمه آن را از نیازهای تاخیر ناپذیر انگاشته و به
آن دست یازیدم.
روش (متد)ی که کتاب دست داشته بر شالوده آن نوشته
شده است، مانند سایر کتاب های نگاشته شده در باره
کشور ما در شوروی پیشین، روش معروف دبستان
افگانیستیکای (افغانستان شناسی) پروفیسور ایگور
ریسنر فقید- روش آنالیز تاریخی اجتماعی-
اقتصادی- سیاسی است که همه چیز را در زیر
داربست مبارزات طبقاتی و ایدئولوژی مارکسیستی
ارزیابی و بررسی می کرد و روشن است در پهلوی یک
رشته محسنات، کاستی ها و کژی های خودش را داشته
است.
همین گونه، دبستان تاریخ نویسی افغانستان شناسی
بورژوازی غربی، بیشتر بر شالوده منافع امپریالیستی
کشورهای باختر استوار بوده است که روشن است
همچنین در پهلوی یک رشته ممیزات، کاستی ها و
کمبودی های ویژه خود را داشته است. چیزی که
نویسنده کتاب دست داشته بارها به آن اشاره نموده
است.
در این کتاب، برای نخستین، سخن از مسایلی می رود
که آن را در کمتر جایی خوانده، دیده یا شنیده اید.
برای پی بردن به سرشت مسایل روان کشور، به بررسی
پس منظر تاریخی این رویدادها و پیشینه آن نیاز
است. برای نمونه این که چگونه و چرا و با چه
ترفندهایی کار از فیصله سازمان ملل و کنفرانس بن و
گسیل نیروهای پاسبان صلح این سازمان و حضور جامعه
جهانی در کشور، به برپایی پایگاه های دایمی
امریکایی کشیده است و چرا به جای تامین موقف
بیطرفی مثبت و فعال افغانستان و روی کار آمدن یک
دولت آزاد و دمکرات و میانه رو مردمی، رژیم
ارتجاعی مافیایی تبارگرای دست نشانده به قدرت
گماشته شده است، نیاز به بررسی های بسیار جدی
پیشینه تاریخی راهیابی امپریالیسم در منطقه دارد.
از این رو، مطالعه این اثر جالب و خواندنی را به
همه کسانی که در جستجوی دریافت حقایق تاریخ راستین
کشور اند، توصیه می نمایم.
این کتاب را می توانید در وب لاگ «کانون پژوهش ها
و مطالعات افعانستان» در
www.Arianfar.com
مطالعه فرمایید.
همچنین دوستانی که ملاحظات، دیدگاه ها و
پیشنهادهایی برای بهبود کتاب داشته باشند، می
توانند پیام های خود را به شماره ایمیل های
Aziz.Arianfar@Googlemail.comو
یا
Aziz59@mail.ru
گسیل دارند.
