فساد، ستراتیژی ایالات متحده را در افغانستان نامؤفق میسازد

سفیر پیشین ایالات متحده *( پیترگالبیرت) مگوید " ایالات متحده نمیتواند با فساد (در افغانستان) بجنگد ولی، دیگران با او  هم عقیده نیستند.

فساد دولتی و تطبیق ضعیف قانون پیروزی ایالات متحده را در (جنگ) افغانستان  زیر سؤال برده است. پرزدنت اوباما و رئیس ستاد ارتش امریکا مایک میلن در سفر ماه پیش  شان به افغانستان موضوع را دست کم گرفتند.

فشار از جانب اداره ایالات متحده حدود پنجاه روز پس از تهاجم به مارجه آغاز شد، جائیکه ایالات متحده و متحدین اش تلاش دارند دولت محلی پاسخگو به کرزی ایجاد کنند. عنقزیب  تهاجم به کندهار نیز آغاز میگردد جائیکه ولی کرزی برادر ناتنی حامد کرزی رئیس  شورای ولایتی است، و بنا به گزارش ها او در معاملات مواد  مخدر دست دارد. یک افسر عالی رتبه ارتش امریکا به Routers کفته است " اکر دریابیم که او (ولی کرزی) با جنگجویان همکاری نشان میدهد  او هدف ما خواهد بود ".

 مایک میلن گفته است " ما اگر فساد گسترده را در قندهار از بین نبریم  و حاکمیت قانون را احیا نکنیم  در آنجا توفیقی نخواهیم داشت" قندهار شهر دوم افغانستان  و محل روحانی تولد طالبان است.

ستراتیژی ایالات متحده ایجاد حاکمیت با اعتبار در افغانستان است، پیش از آنکه نیروهای ایالات متحده و ناتو در سال 2011 آغاز به ترک افغانستان کنند. نظرپرسی که سه سازمان ARD-ABC-BBC در دسامبر 2009 انجام داد 95 در صد مردم افغانستان گفته اند که مشکل اول  فساد دولتی است و 83 در صد نیزمیگویند که دولت مرکزی خودش یک معزل است. در سال2009 از نگاه فساد دولتی از جانب Transparency Internationals 2009 Corruption perception index افغانستان پس از سومالیا مقام دوم را بدست آورد.

ایالات متحده و کشورهای متحد آن برنامه ای  تدوین کرده اند که با بیروکرات ها، قضات، حقوقدانان در زمینه رعایت عدالت، حقوق، تطبیق و حاکمیت قانون کار کند. یکی از این ابتکار ها برنامه (PPP ) سهیم شدن  بخش خصوصی در رفورم مسائل عدلی افغانستان است که  بوسیله وزارت خارجه امریکا و کارشناسان حقوقی تطبیق میشود، زیر این برنامه به عده ای از افغان ها موقع میدهد تا در دانشگاه های امریکا اموزش ببینند و در پروسه های تطبیقی سهم بگیرند.

پیتر گالبیرت  در سخنرانی که چندی پیش برای دانشگاه ( مرین کورپس میدل ایست پروگرم ) ایراد کرد به سه عامل اشاره کرد که چالش عمده در تلاش برای حاکمیت قانون در افغانستان است.

آموزش دادن افغانها به حاکمیت قانون در واقعیت به این معنی نیست که دولت داری را درافغانستان بهبود میدهد.

او گفت " ما میتوانیم حقوقدانهای افغانستان را تربیت کنیم ولی ما نمیتوانیم عدالت را در افغانستان تطبیق کنیم زیرا، و در واقعیت ما به ریشه ها و اسباب معزله نگاه نکرده ایم".

او ریشه ها معزله را در قانون شکنان دولتی و قدرتمندان میبیند که از موقف شان سؤ استفاده میکنند زیرا آنها با پشتوانه عمل میکنند، وضعیتی که برنامه ها پیش بینی شده چیزی را تغییر نمیدهد.

دوم اینکه قبول کنید که کارشناسان آموزش دیده در اداره هستند، ولی به این معنی نیست که قدرت شکنان قادر نباشند کارشان را نکنند.

" بیرون راندن از اداره و بیرون راندن از قدرت دو مسئله متفاوت است، و ما با ساده اندیشی به بیرون ریختن آنها از اداره اندیشیده ایم. ما قدرتی را که آنهار دارند نابود نکرده ایم! و من مطمئن نیستم که راه واقعی وجود داشته باشد"

سوم اینکه میکانیزم به کرسی نشاندن و محافظت قانون مسلماً کمبود پلیس کاردان و با کفایت است.

او مثالی میدهد " فرض کنیم در یک ده از  قندهار یک قدرتمند محلی باغی را به زورتصرف میکند. مردم ده به دولت و قاضی مراجعه وحکمی بدست میآورد که باغ به صاحبش برگردانده شود، این یک مؤفقیت کلان است. ولی اگر این حکم قوت تطبیقی نداشته باشد و مالک باغ حقش رابدست آورده نتواند در چنین وضعیتی مردم ده باور شان را به دولت و ایمان شان را به عدالت از دست میدهند".

" افغانستان از داشتن یک نیروی پلیس  با کفایت خیلی فاصله دارد پولیسی که به واقعیت پلیس باشد. من فکر نمیکنم  که به چنین توفیقی دست یابیم".

*پیتر گالبیرت در مقام معاون نماینده فوق العاده منشی سازمان ملل متحد در افغانستان خدمت میکرد. تقلب های گسترده انتخابات ریاست جمهوری افغانستان را برجسته ساخت و تا سرحد کنار رفتن از وظیفه اش بر موضوع تقلب پافشاری کرد.