افغانستان هنوز هم ارزش رزمیدن را دارد

Afghanistan is still worth fighting for

نیتان گاردیلس در مصاحبه با فرانسیس فوکویاما

 برگردان از دیدگاه

نیتان گاردیلس: پریزدنت اوباما اعلان نمود که هدف ایالات متحده امریکا در افغانستان عبارت از «انهدام، شکست و از ریشه درآوردن» «القاعده» می باشد. رابرت گیس وزیر دفاع ایالات متحده امریکا گفت، که در آنجا در تلاش ایجاد «دموکراسی مقبره یی» نیستیم.

همزمان افزایش قابل ملاحظه قوا بدان منظور در نظر گرفته شده تا مناطق «با ثبات گردیده» و «حفظ» آن تا ایجاد اداره موثر ادامه یابد. برعلاوه، مباحثات اخیر از جریان انتخابات به وضاحت نشان داد، که برای رسیدن به طرح های بالا راه دور و درازی در پیش است.

 آیا این همه اقدامات، نمونه های از آهستگی ماموریت ملت سازی و پذیرش مسوولیت های دوامدار در جایی که ضرورت بدان دیده نمی شود، نیست؟ ـ به ویژه، در حال حاضر در میان نمایندگان رسمی استخبارات اتفاق نظر در رابطه به لانه گزینی «القاعده» در پاکستان وجود دارد.

فرانسیس فوکویاما: نخیر، این آهستگی ماموریت نیست، بلکه صرف اجرای درست عملیات نظامی علیه شورشیان است. اقدام علیه  شورشیان نیازمند یک ستراتیژی سیاسی بدان جهت است تا دل و روان مردم بدست گرفته شود. و شما، هرگاه اداره موثر ایجاد نکنید، به این مامول نایل شده نمی توانید.

نیتان گاردیلس: [رابرت]گیتس وزیر دفاع گفت: جنرال ستینلی مک کریستال فرمانده نیرو های ناتو در افغانستان میکوشد تا برای تائید عملی ستراتیژی جدید اقدام مبارزه با شورشیان از تلفات در میان ملکیان جلوگیری نماید؛ مناطق را تصفیه نموده و حفظ کند. برای دستیابی به این آماج به یک سال وقت نیاز است. قسمیکه شما گفتید، ما قبلا نیز در آنجا بودیم و مشاهده نمودیم که چگونه مجاهدین علیه اردوی شوروی مبارزه میکردند.

ولی یک سال در هرحال سبب عروج بیشتر «طالبان» خواهد شد، که برای تزکیه خویش می رزمند. و بودیزم آنرا در جربان هزاره انجام داده است، بدون اینکه در باره شوروی های «کافر» چند دهه پیش حرفی به میان آید. کاملا دور از احتمال نیست که آنها انتظار موج جدید افزایش قوا را دارند که به زودی می تواند خصلت عقبگرد داشته باشد.

فرانسیس فوکویاما: تغییر دیگر دینامیک، را که نباید از نظر بدور داشت، عبارت از تحکیم دولت افغانستان است. ما به علت نبود توجه، منابع  و به خصوص پولیس نمی توانیم به یک سطح معین از پیشرفت بدون واسطه دست یابیم. ولی برای پر ساختن خلأ موجود، این یک امر ناممکن نیست.

نیتان گاردیلس: گرهام فالر، که در زمان تهاجم شوروی به افغانستان مسوول سی.آی.ای در کابل بود، با صراحت می گوید: حضور ایالات متحده امریکا، به نیروی محرک مقاومت قبیلوی پشتونی/ ناسیونالیستی هم در افغانستان و هم پاکستان  مبدل شده و آنها را به سوی «طالبان» میکشاند. ازینرو این حضور بیشتر مشکل آفرین شده است تا حلال آن. به باور وی افزایش قوا تنها حس اشغال در میان آنها را تقویت می بخشد و منجر به مقاومت بیشتر می گردد. آیا شما با وی موافق نیستید؟

فرانسیس فوکویاما: البته، این حرف تا حد معین درست است، ولی مسأله اساسی عبارت از آنستکه چه چیزی می تواند ما را بیشتر ارضا نماید: اگر ما آنجا باشیم چی اتفاق میافتد و یا اگر ما از آنجا خارج شویم چی می شود؟ نهایتا من فکر میکنم، حضور ما در آنجا به همه چیز پاسخ میدهد.

نیتان گاردیلس: به جای اینکه ما افغانستان را متحول گردانیم؛ زیرا این افقی است نیازمند ده ها سال کار، چرا نمی کوشیم «القاعده» را ، آنگونه  که در یمن  وسومالیا انجام شده است، محلی و محدود سازیم ؟

فرانسیس فوکویاما: بازهم هم تکرار میکنم، ما ملت سازی را به حیث یک عمل خیر در رابطه به آنها انجام نمیدهیم، بلکه آنرا بخش جدا ناپذیر اقدام علیه شورشیان میدانیم. شما مردم را تا آنزمان نمی توانید وادار به دور دادن سلاح شان بر علیه شورشیان سازید، تا زمانیکه شما به آنها چیزی مشخص و پر سود عرضه نکنید.

نیتان گاردیلس: آیا در واقعیت امر، بدیل دیگری برای آنجا وجود دارد؟

فرانسیس فوکویاما: شما می توانید آنها را با پشتونستان یکجا نموده و از بخش جدا شده یی آن دولت افغانی در مناطق تاجیکان شمال بسازید. احتمال این هم وجود دارد که «القاعده» را به کمک هواپیما های بدون سرنشین موضعی یی و محدود ساخت. ولی این پشتونستان جدید بیش از پیش به خطری برای افغانستان و پاکستان مبدل خواهند شد و دور از امکان نیست، که ما را نیز تهدید نماید. این اقدام به احتمال قوی سبب پیامد های غیر قابل پیشبینی در رابطه به سطح اعتماد ما در منطقه خواهد شد. نباید گفت که اینها به طور کل یک انتخاب بد است، ولی ضرورت است تا روی همه چیز به دقت فکر شود.

نیتان گاردیلس: اکنون، پس از گذشت هشت سال،  واضح گردیده است که تعداد کم امریکاییان از این جنگ پشتیبانی میکنند. منطق اعمار مکاتب در افغانستان برای یک حکومت فاسد و ناموثر در چیست، در حالیکه در کالیفرونیا به علت بحران مالی، زندانیان را از حبس رها می سازند و آموزگاران را بیکار؟

فرانسیس فوکویاما: برای اینکه به این پرسش پاسخ داده شود، میخواهم به شیوه سوم بگویم که مکاتب می سازیم؛ زیرا انکشاف افغانستان در واقعیت در مطابقت با منافع ما است.  همچنانکه بخش از ستراتیژی نظامی اقدام علیه شورشیان می باشد. شما در جنگ شورشیان «جنبشی»برنده نمی شود، ولی شما می توانید از راه سیاسی در جنگ غلبه کنید، هرگاه برای اقشار وسیع مردم شرایط بهتر و معاملات کامل را نسبت به شورشیان پیشکش نمائید.

نیتان گاردیلس: واقعیت تلخ  ارتباط به آن میگیرد که نبود اراده در محافل اجتماعی امریکا، با وفاداری عمیق مینتالیته قبیله ای پشتونی ـ یعنی نفرت از خارجی ها ـ که به سده ها برمیگردد،  سازگاری ندارد. آیا ما قبلا در جنگ ویتنام در چنین یک موقعیت درنه افتیده بودیم؟

فرانسیس فوکویاما: بلی، ولی هر جنگ ویژگی های خود را داراست. در اصل هنوز چنان یک فشار قوی سیاسی برحکومت اوباما وارد نشده است که تقاضای فوری خروج عساکر را نماید.مصارف عملیات جنگی به طور قابل ملاحظه افزایش یافته است، ولی سطح آن تا آن حد است که عملا برای زمان نامحدود  آنرا تحمل نمایم.

نیتان گاردیلس: آیا پریزدنت اوباما در اشتباه نیست که بیشتر در افغانستان در گیر می شود؟

فرانسیس فوکویاما: بلی او بیش از پیش به افغانستان، در نتیجه توصیه بهترین ها و پیشرو ترین ها کشانده می شود، ولی هنوز معلوم نیست که یک اشتباه است یا نه؟