Didgah

مجله حقوق بشر

زنان وجنبش اعتراضي در ايران

برگرفته از سایت رادیو دویچه وله DW

مصاحبه گر:ناديه فضل

ويراستار: رسول رحيم

شهلا شفيق مي گويد:نتيجه هرچه باشد ، بااين اعتراضات يک گام مهم در جهت اراده مردم ايران براي اينکه حرف خودرا بگويند وبه گوش جهانيان برسانند برداشته شد.

اعتراضات گسترده عليه تقلب دراعلام نتايج انتخابات رياست جمهوري ايران باشرکت وسيع زنان ايراني همراه است. خانم شهلا شفيق نويسنده وپژوهشگرايراني مقيم پاريس که خود يکي ازطرفداران جمع آوري يک مليون امضا براي تساوي حقوق زن ومرد مي باشد، دراين رابطه با ناديه فضل خبرنگار راديو دويچ وله گفت وشنودي دارد:

دويچ وله: خانم شهلا شفيق زنان ايران با توجه برفعاليتهاي برابري خواهانه شان در اين اعتراضات چقدر نقش دارند؟

شهلا شفيق: اين سوال بسيار بسيار خوبيست،به خاطر اينکه اين به اصطلاح شورش ودر حقيقت اين عصيان همگاني ،اين اتفاقي که امروز در خيابان هاي تهران ميافتد اين يک اتفاقي نيست که يک شبه صورت گرفته باشد.

ما در دوره هاي طولاني هميشه شاهد اعتراضاتي بوديم.يعني من فکر ميکنم که يک ايران ديگري وجود دارد که همان ايران ديگر باربار توانسته است سرش را بلند کند.يعني سي سال پيش هم يک سلسله تظاهرات زيادي بود در مورد اينکه نبايد قانون را محدود کنند واعتراضاتي براي خواست آزادي وبرابري.منتها بعد تا آن انقلابي که اتفاق افتاد ،انقلاب ضد ديکتاتوري براي آزادي بود.ولي بعدأ حاکميت سالامگرايان باعث شد که وضعيتي ديگري پيش بيايد.

وپس از آنهم مردم ايران با شرايط سختي درگير بودند با آنهم هر بار توانسته اند سرشان را بلند کرده اند وهر بار هم صداي ايشان خفه شده است.

امروز اتفاقي که افتاده است يک اتفاق بي نظيري است به اين معني که بعد سي سال بازهم مردم نداي آزدي را سر کرده اند وميگويند که ما ميخواهيم به ما احترام گذاشته شود و ما ميخواهيم که شهروند محسوب شويم. قبل از اين از سال 2006 به اينطرف وحتي قبل از آن ما شاهد جنبش هاي دانشجويي بوديم ،شاهد جنبش هاي کارگري وبه خصوص جنبش هاي زنان بوديم که که در سال 2006 با کمپاين برابر يا خواسته ي لغو تمام قوانين تبعيض آميز باعث شدند که صداي زنان به تمام دنيا برسد.

البته زنان ديگري هم بودند که عليه سنگسار،عليه قوانين تبعيض آميز ديگر حرکت ميکردند.بنابرين اين ايران ديگر وجود داشت واين زنان هم متعلق به هيمن ايران ديگر هستند وميتوانم به جرأت بگويم که زنان در اين جنبش "مطالبه محور" که در اين انتخابات آخر خيلي مطرح شد؛يعني همه گروه هاي اجتماعي مسأله مطالبات را مطرح ميکردنداين زنها يعني زنان پيشرو نقش بسيار مهمي داشتند.

شما هم ميدانيد که همه مردم به يک نوع فکر نميکنند ولي زنان پيشرو با خواست برابري ،با خواست حقوق خودايشان به ميدان آمدند .اما امروز اتفاق جديدي اتفاق افتاده اينست که اگر در گذشته جنبش دانشجويي وجنبش زنان سرکوب ميشد،امروز يک بخش بسيار وسيع مردم به خيابان آمده اند وحق خودايشانر ا ميخواهند.

درست است که مسأله ي پس گرفتن رأي در ظاهر مطرح است ولي پشت اين خواست پس گرفتن رأي ادعاي آزادي است . يعني اينکه ما به عنوان شهروند بايد بتوانيم که وجود داشته باشيم. حالا اين يک تابلويي ست که در برابر چشم ماست،ولي من؛ تا جاييکه به من مربوط است فکر ميکنم که :"حق رأي آزاد فقط در زماني ممکن است که يک انتخابات آزاد باشد وانتخابات آزاد هم فقط زماني ممکن ميگردد که اين مسأله ي به اصطلاح بن بست قانون اساسي در ايران که مسأله ولايت فقيه است بايد حل شود.يعني مذهب وسياست باييست هرکدام سر جاي خودش قرار بگيرد.

چون امروز ما ميبينيم که ولي فقيه در ايران آقاي خامنه يي خيلي راحت جلو خواست مردمي که در خيابان ها برون شده اند ، ايستاده ودستور سرکوب داده است.

اگر در ايران به قانون اساسي نگاه کنيم ،مي ينيم که قانون اساسي اسلامي اين حق را مطلقاً به اين ولي فقيه داده .

يعني براساس مواد اين قانون ، اگر شروع کنيم ميگويند که ولي فقيه همه ي حقوق را دارد وحتي طبق اين قانون ولي فقيه ميتواندحتي رييس جمهوري را که انتخاب شده خلع بکند.بنابرين اشکال اساسي وبن بست اساسي در اين قانون است.

اين يک بحث است وبحث ديگر هم اين جنبش اجتماعي واين خيزش عظيم مردم ايران است که غرور آفرين است براي مردم وبراي ما که اينجا هستيم واميدواريم که صداي مردم به همراهي رسانه هاي بين المللي به همه جا برسد واين خواست هايي که مطرح شده يعني ابطال انتخابات وبرقراري انتخابات آزاد که طبعاً ربط پيدا خواهد نمود به قانون اساسي مطرح شود. پایان بخش اول

دويچ وله:شما در صحبت هاي تان از جنبش ها وتظاهرات مردم در جريان سي سال اخير يادآور شديد ولي چنانچه ما همه شاهد هستيم اين جنبش هاييکه در ايران تا حال صورت گرفته است همچنان سرکوب هم شده اند.

حالا با توجه به وضعيت ،يعني اين اعتراضات اخير که نه تنها در ايران بلکه در بيرون از مرز هاي ايران هم فراتر رفته ومردم ايران همه با هم فعالانه در اين اعتراضات سهم دارند،خانم شفيق اگر شما بگوييد که چطور شد که اينبارواکنش هاي مردم شکل ديگري گرفت واگر اين بار هم مردم سرکوب شوند شما پس منظر اوضاع را چگونه ميبينيد؟

شهلا شفيق:اينکه چطور شد که اين اعتراضات شکل ديگري گرفت؟ همانگونه که گفتم يک نارضايتي وسيعي که شما هم ميدانيد در ادامه ي اين سي سال در ايران انبار شده است.

مردم هر باريکه فرصت وروزنه ي داشته اند از آن استفاده ميکردند.هنگاميکه در سال 1997 ميلادي آقاي خاتمي انتخاب شدند ،زنان وجوانان در جلوي صف بودند ولي بعد از آن کارنامه ايکه ايشان نشان دادند ،ثابت شد که يک بن بست وجود دارد وهمين بن بست نيز باعث شد که آقاي احمدي نژاد به قدرت برسد،البته درآن موقع هم تقلبات وسيعي شد تقلب اينبار اسثتناء نيست.

اما اينبار ولي فقيه از مردم دعوت کرد تا وسيعأ رأي بدهند زيرا براساس پرونده هاي بين المللي ايکه دارند به خصوص در عرصه ي اتمي احتياج داشتند تا مشروعيت خودرا به اثبات برسانند.شما ميدانيد وشايد شنونده گان تان نيز بدانند که در ايران انتخابات آزاد وجود ندارد و اين کانديد ها را نيز شوراي نگهبان قبلأ انتخاب ميکند وبعد از مردم خواستار ميشوند که از جمع همين چهار نفر منتخب ايشان به يکي رأي بدهند.

اين دونفر اصلاح طلب يعني آقاي کروبي وآقاي موسوي نيز از وفاداري ايشان به قانون وولايت فقيه ميگفتند ولي مسأله تغير را مطرح ميکردند.همچنان انتخاب اوباما در امريکا نيز تأثير مهمي بر اين انتخابات گذاشت زيرا شعار تغيير در حقيقت که در امريکا مطرح شده بود وباعث شده بود که تغييري بميان بيايد وآنها نيز نيمتوانستند امريکا را بازهم شيطان بزرگ بخوانند.تأثير گزاري بر روحيه ي کلي جهان همچنان در ايران اثر گزار شد.

وقتي کانديد ها مسأله تغير را مطرح کردند که البته تنها آقاي موسوي نه بلکه آقاي کروبي نيز اين مسأله را مطرح کرد،البته آقاي کروبي بيشتر روي مسأله حقوق بشر.ومردم هم با شرکت ايشان در انتخابات ميگفتند ما ميخواهيم از رأي ما استفاده نماييم وآنهم به خاطراينکه احمدي نژاد برود.

يعني در حقيقت اقبال انتخابات در حقيقت براي اين بود که "نه" بگويند به احمدي نژاد.چون احمدي نژاد به يک کابوسي براي بخش مهمي از مردم ايران تبديل شده است.زيرا حرف هاييکه ميزند،حرف هاي جنگ افروز است ومردم ايران جنگ نميخواهند،مسأله سرکوب را کاملأ قانوني ميداند .در نتيجه با برداشت هاي گونانگوني که داريم از خواندن تا نوشتن و ديدن در همه احساس ميشود که مردم ميخواهند يک "نه" به احمدي نژاد بگويند.

بنابرين آنها به خاطر مشروعيت ايشان ميخواستند تا مردم پاي صندوق هاي رأي بياند و مردم هم به خاطر گفتن نه به احمدي نژاد.

البته عده يي هم پاي صندوق هاي انتخابات نيامدند و گفتند که اين انتخابات آزاد نيست وما نمتيوانيم در اين چارچوب اطمينان نماييم ورأي بدهيم. به هر حال بيش از 80درصد به قول خودايشان رأي دادند ولي اينها هم چونکه ريش وقيچي را بدست دارند وتسلط کامل به همه چيز دارند ويک نظامي است که کاملأ مسلط است بروضعيت ،بناءَ حتي در وضعي که خودايشان به وجود آوردند تقلب کردند واينبار اين دروغ اينقدر بزرگ بود که به ضرر خودايشان برگشت.

وآنچنان ايکه آقاي خامنه يي به مردم دنيا ميگفت که اين هشتاد در صد مشروعيت ماست ولي برعکس مردم به خيابان ها آمدند و گفتند که نه اين دروغ است ودروغ بزرگيست وما نميخواهيم که رأي ما مورد استفاده قرار بگيرد.

درضمن آقاي خامنه يي در نماز جمعه آمد و گفت که تظاهرات را بايد متوقف نمايند وگفت تقلبي در کار نبوده است واينهم جشن پيروزي ما بوده است.در نتيجه ديروز ما شاهد بوديم که دستگاه سرکوب به کار افتاد.

در نهايت دوسناريوي وجود دارد.

يکي اينکه اين حرکت هاي مردم بايد ادامه پيدا کند وبه خصوص مسأله اعتصاب مطرح شود ودر ضمن ريزشي در نيروهاي نظامي به وجود بيايد چون نيروهاي نظامي هم در خانواده هاي ايشان افرادي را دارند که با اين وضعيت موفق نيستند وشايد هم بخشي از خودايشان نيز با اين وضعيت موافقت نداشته باشند.اگر برنامه هاي از اين قبيل واگر هاي ديگر عملي شوندمردم ميتوانند به دستاورد هاي نايل آيند واز اين بن بست عبور بکنند.وسناريوي ديگر هم سرکوب است وسرکوب هاي شديد تا بتوانند بدينوسله بتوانند اين جنبش آزاديخواهاين را متوفق بسازند.براي مدتي...

منتها من فکر ميکنم خانم فضل که الان در ايران يک اتفاق مهمي افتاده است يعني مردم ايکه هميشه به آنها گفته ميشد که شما هيچ قدرتي نداريد،قدرت خودرا در خيابان ها آزمايش کردند.اکنون کار به جايي رسيده است که حتي خود کانديدا ها هم در نطق هاي خويش ميگويند که اين مردم هستند که در صحنه به انها اجازه ي جلو رفتن را ميدهند.

بنابرين وقتيکه ملتي به اين شکل به قدرت خودش واقف شد فکر نميکنم که اين سرکوب را بطور داريم شود که دامه داد.در نتيجه حتي در شرايط سناريوي بسيار بد هم ،فکر ميکنم که ايران ما بعد از اين اتفاق همان ايراني نخواهد بود که قبل از اين بوده.

يعني يک گام مهمي در جهت اراده مردم ايران براي اينکه حرف خودرا بگويند وبه گوش جهانيان برسانند برداشته شد.