ققنوس سر از خاکستر بلند میکند
اقتصاد دانان هردو ساحل اتلانتیک باور دارند که دولت باید بازار را تحت کنترول خود
در آورد .
درین روز ها نمایندگان نخبگان اقتصادی ایالات متحده امریکا و اتحادیه اروپا از
مارکس سخن به میان میآورند و در برابر زمین لرزه های اجتماعی آمادگی میگیرند. به
باور بسیاری از آنها، کشور های از نظر اقتصادی پیشرفته جهان، تنها باعمل پیچیده
کنترول شدید دولت بر بازار های مالی میتوانند در برابر برگشت «شبح کمونیزم»
بیایستند.
در متن دخالت دولت در امور اقتصاد بازار و ملی سازی بانکها و شرکت های خصوصی، مسأله
حفظ مودل کپیتالیستی جهان به موضوع مرکزی یک کنفرانس در مرکز کپیتالیزم و جامعه در
دانشگاه کلمبیا مبدل گردید. «پال ولکر» مشاور اصلی رییس جمهور ایالات متحده امریکا
در پایان کنفرانس اعلان نمود که: «بحران کنونی آزمایشی خواهد بود برای کپیتالیزم.
من معتقد هستم که کپیتالیزم بحران را از سر سپری خواهد کرد و زنده باقی می ماند.
ولی سیستم مالی در یک سطح معین نیازمند بازنگری است. و من مطمئن نیستم که دیگر
بتواند در شکل لیبرال گذشته خود برگردد.» به گفتهء وی «در گذشته با سقوط بانکهای
ایالات متحده امریکا مثلیکه عصر کپیتالیزم
لگام گسیخته پایان یافت
و کپیتالیزم جدید باید بیش از حد تنظیم شده و زیر نظارت باشد.»
جورج
سورس سرمایه گذار پیشتاز و سفته باز معروف بازار بورس نیز از کپیتالیزم لیبرال
مأیوس است. او میپوید: «بنیادگرایی بازار و باور به اینکه بازار می تواند خودش را
اصلاح کند سبب بی نظمی بازار جهانی گردید ... ورشکستگی لیمن برودرز Lehman
Brothers
به جهنم برای سیستم مالی مبدل گردید، که دستگاه مصنوعی حفظ بقا را به دور خویش
ایجاد کرده بود و تا حال بر روی آن تکیه دارد». به باور سورس، «این بحران مالی در
پاره یی از مسایل مشابهت با فروریزی اتحاد شوروی دارد. نه آنزمان و نه امروز مردم
میدانند که چی میگذرد.»
به باور اقتصاد دانان برجسته، یگانه راه نجات مودل موجود اقتصادی جهان عبارت از
کنترول نهایت شدید دولت بر تمام نهاد های مالی می باشد.
ادموند فلپس برنده جایزه نوبل 2006 و مدیر مرکز کپیتالیزم و جامعه معتقد است که:«
بدون ملی سازی بانکهای بزرگ، امکان ایجاد اعتماد به سیستم بانکی موجود نیست. بانکها
باید ملی شوند تا دولتها سرمایهء خویش را در سکتور واقعی اقتصاد به وام گذارند.
ویلهلم بایتر اقتصاد دان سابق بانک اروپایی بازسازی و انکشاف میگوید:« بهتر است
باز تنظیمی صورت گیرد ـ هرچی زود تر، بهتر است نسبت به عدم تنظیم و به درازا
کشیدن. دیگر نباید تصور کرد که «دست بازار نامرئی» است».
بدینگونه دیده می شود که اندیشه های مارکس را از زیر خاکستر برون می سازند. سرمایه
داری که بعد از سقوط شوروی «پایان تاریخ» را اعلان نموده بود و پیروزی لیبرالیزم را
جشن گرفت، اکنون برای جلوگیری از انفجار اجتماعی که سراسر جهان را تهدید می کند، به
مارکس روی میآورد تا دوای تسکین بخش را برای بقای خویش از درون دکترین آن جستجو
کند.
دیدگاه
