|
ا
افغانستان: گام نخست به سوی بازی بزرگ شطرنج
جهت کنترول منابع آسیای میانه
Afghanistan: only
the first move in the grand chess game for
control of Central Asian resources
مایکل پاین
michael payne
ترجمه از دیدگاه
ارچند در رسانه های گروهی مهم امریکا درین مورد
نوشته نمی شود، با آنهم میان ایالات متحده امریکا
و چین مبارزه پر تنش برای تعیین این مسأله، که
کدام یک از این دو دولت سیطره یی شان را بر آسیای
میانه تأمین خواهند کرد، در جریان است. این دو غول
اقتصادی یعنی امریکای در حال ضعف و چین در حال رشد
سریع به خوبی میدانند، که آینده اقتصادی آنها
کاملا وابسته به دستیابی به منابع مهم می باشد.
امریکا به نفت اشد ضرورت دارد و چین به نفت و گاز.
منطقه آسیای میانه، که شامل هند، پاکستان،
افغانستان، چین، ازبکستان، تاجکستان، ترکمنستان و
دیگر کشور ها می شوند و حرف ما روی آنهاست، از
نقطه نظر منابع گاز طبیعی و نفتی غنی اند. روسیه و
ایران که با منطقه هم مرز اند نیز بازیگران کلیدی
آن محسوب می شوند. انتقال این منابع مهم حیاتی از
طریق لوله های موجود و یا هم در حال پلان، در مرکز
مبارزه قرار داشته و تعیین می نمایند، که کی
کنترول آنرا در آینده در دست خواهد گرفت. برای
تعیین مقیاس این مبارزه لازم است تا موضوع را با
ستراتیژی، که ایالات متحده امریکا در افغانستان و
پاکستان در رابطه به وظایف گلوبال در آسیای میانه
در پیش گرفته، ارزیابی نمائیم.
رییس جمهور ما [اوباما ـ مترجم] در مورد افزایش
قوا در افغانستان سخن میراند ولی این آغاز
ستراتیژی عمومی می باشد، که امریکا در آسیای میانه
در پیش گرفت است. افزایش قوا مرتبط با این مسأله
است که چگونه ایالات متحده امریکا اقدامات نظامی
اش را گسترش میدهد تا حضور خویش را در پاکستان
تحکیم بخشد.
ایالات متحده امریکا به طور مستمر بر حکومت
پاکستان فشار میآورد
امکاناتی برای قوای خویش دریافت نماید
تا عملیات نظامی را علیه شورشیانی که در همجواری
مرز با افغانستان و در وزیرستان جنوبی موقعیت
دارند، تقویت بخشیده و به مناطق دیگری، که تحت
کنترول طالبان است، گسترش دهد.
علی رغم بی میلی نظامیان پاکستان، ایالات متحده
امریکا به افزایش استفاده از هواپیما های بدون
سرنشین در مناطق معین پاکستان دست میزند. ولی
معلوم می شود این اقدام برای آنها ناکافی بوده و
اکنون مردمانیکه این هواپیما ها را سوق و اداره
میکنند، میخواهند منطقه عملیاتی را گسترش داده و
به سوی ایالت بزرگ بلوچستان پاکستان و شهر بزرگ
کویته پهن نمایند. اگر رهبری پاکستان بدان تن در
دهد، این یک کاربرد خیلی تهاجمی و پر اشتباه از
هواپیما های بدون سرنشین در شهر های پاکستان خواهد
بود. بدینگونه آنها دروازه بی نظمی های گسترده
ملکی را می گشایند، که می تواند به فاجعه یی داخلی
برای پاکستان منتج گردد.
بدینگونه واضح می شود که تقویت نیرو های اوباما به
کجا می انجامد. هیچ شکی وجود ندارد که همه یی این
عملیات در افغانستان و فشار های رو به تزاید بالای
حکومت پاکستان تداعی گر نشانه های اند که امریکا
عزم دارد تا جنگ نوبتی دیگری را در یک دولت مستقل
دیگر به راه اندازد. همچنان واضح شده است، که
اوباما دکتورین جنگ محدود بوش را کاملا پذیرفته
است: این دکتورین واردآوری ضربات در مرز های دولی،
که در آنجا ها «دشمنان» امریکا موجود اند، را
ضروری میداند.
لوله های موجود در آسیای میانه تنها می توانند
بخشی از منابع نفتی و گازی را به بازار ها منتقل
سازند. کشور های آسیای میانه و ایران تلاش دارند
تا نفت و گاز بیشتر به فروش برسانند. ایالات متحده
امریکا، اروپا، روسیه، هند، پاکستان و چین میکوشند
بیشتر خریداری کنند. یگانه مانع محدود کننده نفت و
گاز عبارت از ساختمان لوله های جدید می باشد.
ماهیت بازی
بزرگ شطرنج فقط در ساختن لوله های جدید است و بدین
لحاظ ایالات متحده امریکا و ناتو در مرکز رویداد
ها قرار گرفته اند.
دلیل اینکه چرا ایالات متحده امریکا اکنون به
بلوچستان چشم دوخته است درین می باشد، زیرا این
منطقه به حیث دهلیز اساسی ترانزیت هم برای نفت و
هم گاز در نظر گرفته شده است. برنامه ساختمان دو
لوله، که از بلوچستان بگذرد، موجود است. یکی آن
لوله ایران ـ پاکستان ـ هند می باشد، که امریکا به
علت اشتراک ایران در آن به شدت مخالف است.و دومی
عبارت از لوله یی است، که مورد حمایت امریکا قرار
داشته و به لوله ترکمنستان ـ افغانستان ـ پاکستان
ـ هند مسما گردیده است. با تأسف قبایل طالبی در
افغانستان، کمتر متمایل به همکاری می باشند و صرفا
به همین لحاظ باید با آنها صلح گردد. اما گفتن
نسبت به عمل کردن سهل تر است.
چین برای احداث بندر عمیق بحری در گوادار بلوچستان
پول و کارشناس میدهد. بندر مذکور به چین امکان
میدهد تا ترمینال ترانزیت واردات نفت خام از ایران
و افریقا برای ایالت سین ژیان را در اختیار داشته
باشد. این بندر ستراتیژیک با راه های موتر رو و خط
آهن آن می تواند پاکستان را با افغانستان و کشور
های آسیای میانه ارتباط داده و به چین فرصت دهد تا
داخل بازار آسیای میانه شده و به منابع انرژیتیکی
آن دست یابد.
ایالات متحده امریکا میکوشد در برابر این گام های
چین با تمام امکانات با یستد . بدینگونه دارای
منافع رقابتی در منطقه می باشد.
چین همچنان مذاکرات انرژیتیکی را در خصوص خرید گاز
طبیعی کشور های آسیای میانه به پیش می برد، که
نتیجهء آن بهره برداری از لوله گاز به طول 833
کیلومتر بوده و ذخایر گازی ترکمنستان، ازبکستان و
قزاقستان را با هم وصل می سازد. تا سال ، 2013شهر
های شانگهای، گوانگ ژو و هانکانگ می توانند از این
کشور ها مقدار لازم گاز دریافت نمایند. این را می
توان شکست بزرگ ایالات متحده امریکا به حساب آورد
که همه پیشنهاد های آن رد گردید.
به هر حال اگر کسی فکر کند که افزایش قوا در
افغانستان به خاطر وارد ساختن ضربه بالای طالبان و
بقایای القاعده خواهد بود، لازم است تا به این
باور بازنگری نماید.
افزایش قوا در افغانستان به معنای تخته خیز برای
کنترول بلوچستان خواهد بود. در هر حال، باید خطر
تبدیل ایران به بازیگر عمده به خاطر منابع نفتی و
گازی و نیز آرزومندی چین جهت تحکیم مواضعش در
منطقه گرفته شود.
ما در مرحله آغازین از فصل جدید بازی بزرگ شطرنج
قرار داریم. در سالهای آینده، ایالات متحده
امریکا جهت تسلط بر منابع زیر زمینی و به ویژه
نفتی و گازی با چین در خواهد آویخت و دست و پنجه
نرم خواهد کرد. تا حال حاضر، چین کوشیده است به
دیپلوماسی و مذاکره رجحان قایل شود و از اشتراک
در جنگ ها پرهیز نماید. در حالیکه ایالات متحده
امریکا جهت نیل به اهدافش جنگها برافروخته و عراق
و افغانستان را اشغال نموده است. اما در هر حال
بهای گزافی می پردازد.
ما بیش از پیش ناظر حملات مختلف به پاکستان خواهیم
بود. هواپیما های بدون سرنشین این حملات را تقویت
خواهند کرد. شرکت بلکواتر (Blackwater)
که به (XE)
تغییر
نام نموده است، همین اکنون برای عملیات سری در
پایتخت پاکستان آمادگی میگیرد. هیچکس نمیداند که
آیا عساکر ایالات متحده امریکا یا ناتو به عملیات
در پاکستان دست میزنند یا خیر؟ اما اگر چنین چیزی
اتفاق بیافتد، وضعیت به گونه وحشتناک فاجعه بار
خواهد شد.
آنچی را که من تشریح میکنم، تئوری خودبافته یی
نیست. همه یی اینها مستند می باشند. ولی رسانه های
غربی و آسیایی در بارهء آن چیزی نمیگویند. نشریه
«آسیا تایمز» که در هانکانگ مرکز دارد، با دقت این
بازی بزرگ شطرنج را تعقیب میکند. درین بخش جهان به
هیچکس پنهان نیست، که در اصل چی در حال وقوع است و
چرا؟
چین در حال حاضر در این بازی پیروز می شود. دلیل
آن هم دیپلوماسی عاقبت اندیشانهء آن است، که منابع
مهم حیاتی را برای آن کشور تأمین می کند. خطر در
آنست که ایالات متحده امریکا به جای آنکه از
دیپلوماسی استفاده نماید، در عوض برای دستیابی به
اهداف خویش از قوه نظامی کار بگیرد. تحقق یک چنین
ستراتیژی نظامی در منطقه، که 4 کشور هسته ای ـ
روسیه، چین، هند و پاکستان ـ قرار دارند، می تواند
بازی را تا نهایت به خطر اندازد.
. |
